Σε αυτή την ενότητα θα βρείτε πειράματα με απλά υλικά,  για μικρούς και μεγάλους επίδοξους επιστήμονες. Φορέστε τις ποδιές σας και ετοιμαστείτε!


"Αυτοσχέδιο Θερμόμετρο"

Τα θερμόμετρα είναι όργανα με τα οποία μετράμε τη θερμοκρασία. Υπάρχουν αναλογικά και ψηφιακά θερμόμετρα και ανάλογα με το εύρος των θερμοκρασιών που μετρούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μέτρηση της θερμοκρασίας του σώματος ή του χώρου ακόμα και στη μαγειρική.

Υλικά:

Ένα γυάλινο μπουκάλι

Νερό

Χρώμα ζαχαροπλαστική ή μελάνι

Πλαστελίνη

Καλαμάκι

Δύο δοχεία ( το ένα πυρίμαχο)

Ζεστό & κρύο νερό

Ψαλίδι

Μαρκαδόρος

Χωνί

Εκτέλεση:

Ανακατεύουμε το νερό με το χρώμα ζαχαροπλαστικής ή αντίστοιχα το μελάνι και με τη βοήθεια του χωνιού το ρίχνουμε μέσα στο μπουκάλι γεμίζοντάς το εώς το στόμιο.

Παίρνουμε το καλαμάκι και το κόβουμε στη μέση, κρατώντας το ίσιο μέρος. Φτιάχνουμε μια μπάλα με τη πλαστελίνη και την τυλίγουμε γύρω από το καλαμάκι. ΠΡΟΣΟΧΗ! Είναι σημαντικό το καλαμάκι στο εσωτερικό του να μην έχει καθόλου πλαστελίνη για να μπορεί να περνάει από μέσα του ελεύθερα το νερό.

Τοποθετούμε τη πλαστελίνη στο στόμιο του νερού με το καλαμάκι να βρίσκεται το μισό μέσα στο μπουκάλι και το άλλο μισό έξω από το μπουκάλι και σφραγίζουμε καλά το στόμιο του μπουκαλιού με τη πλαστελίνη. Πιέζουμε ελαφρά τη πλαστελίνη ώστε να ανέβει λίγο η στάθμη του νερού στο καλαμάκι και σημειώνουμε με τον μαρκαδόρο πού βρίσκεται.

Γεμίζουμε το πυρίμαχο σκεύος με ζεστό (όχι καυτό ή βραστό) νερό και τοποθετούμε προσεκτικά το μπουκάλι μας μέσα και περιμένουμε κάποια λεπτά (5-10 λεπτά θα είναι αρκετά) και παρατηρούμε τη στάθμη του νερού στο καλαμάκι.

Έπειτα, βγάζουμε το μπουκάλι και το αφήνουμε να κρυώσει και να αποκτήσει τη θερμοκρασία του δωματίου. Παρατηρούμε πάλι τη στάθμη του νερού στο καλαμάκι.

Τέλος, βάζουμε το μπουκάλι στο σκεύος με το κρύο νερό και το αφήνουμε μερικά λεπτα. Παρατηρούμε ξανά τη στάθμη του νερού στο καλαμάκι.

Τι παρατηρήσαμε στη στάθμη του νερού στο καλαμάκι στις τρεις περιπτώσεις. Πού βρισκόταν σε κάθε περίπτωση σε σχέση με την στάθμη που ήδη είχαμε σημειώσει στο καλαμάκι; Θα παρατηρούσαμε το ίδιο εάν αντί για νερό είχαμε χρησιμοποιήσει λάδι ή οινόπνευμα;

Ερμηνεία:

Τα θερμόμετρα για τη μέτρηση της θερμοκρασίας χρησιμοποιούν την ιδιότητα που έχουν ορισμένα υλικά να αλλάζουν τον όγκο τους καθώς αλλάζει η θερμοκρασία. Τα υλικά αυτά ονομάζονται "θερμομετρικα" και τέτοια υλικά είναι το νερό, το οινόπνευμα ή ο υδράργυρος. Στο θερμόμετρο που κατασκευάσαμε χρησιμοποιήσαμε το νερό.

Καθώς η θερμοκρασία του μπουκαλιού αυξάνεται , αυξάνεται και η θερμοκρασία του νερού που βρίσκεται στο εσωτερικό του με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο όγκος του (δηλαδή "διαστέλλεται") και να ανεβαίνει η στάθμη του νερού ξεπερνώντας τη σημειωμένη στάθμη. Αντίστοιχα καθώς μειώνεται η θερμοκρασία του μπουκαλιού , μειώνεται και η θερμοκρασία του νερού και ο όγκος του (δηλαδή "συστέλλεται") με αποτέλεσμα να κατεβαίνει η στάθμη του νερού και να βρίσκεται κάτω από τη σημειωμένη στάθμη.

Στα αναλογικά θερμόμετρα χρησιμοποιούμε σαν δείκτη μια στήλη που έχει στο εσωτερικό της οινόπνευμα γιατί ο όγκος του επηρεάζεται εύκολα με τη θερμοκρασία. Παλαιότερα υπήρχαν τα θερμόμετρα υδραργύρου τα οποία πλέον δεν προτιμούνται λόγω της επικινδυνότητας του υδραργύρου)

Εκτέλεση του πειράματος στα πλαίσια του εργαστηρίου Πειραμάτων Φυσικής & Χημείας του ΚΔΑΠ "Σχολείο Αλλιώς" , Θεσσαλονίκη 2020

Εκτέλεση του πειράματος στα πλαίσια του εργαστηρίου Πειραμάτων Φυσικής & Χημείας του ΚΔΑΠ "Σχολείο Αλλιώς" , Θεσσαλονίκη 2020

Εκτέλεση του πειράματος στα πλαίσια του εργαστηρίου Πειραμάτων Φυσικής & Χημείας του ΚΔΑΠ "Σχολείο Αλλιώς" , Θεσσαλονίκη 2020

Εκτέλεση του πειράματος στα πλαίσια του εργαστηρίου Πειραμάτων Φυσικής & Χημείας του ΚΔΑΠ "Σχολείο Αλλιώς" , Θεσσαλονίκη 2020

Εκτέλεση του πειράματος στα πλαίσια του εργαστηρίου Πειραμάτων Φυσικής & Χημείας του ΚΔΑΠ "Σχολείο Αλλιώς" , Θεσσαλονίκη 2020


"Ο Δύτης του Καρτέσιου"

 

 

Ο δύτης του Καρτέσιου είναι ένα πείραμα που μας βοηθάει να δείξουμε την άνωση, την συνθήκη πλεύσης, την πίεση και την υδροστατική πίεση με έναν εύκολο και διασκεδαστικό τρόπο.

 

Υλικά

 

Ένα μεγάλο πλαστικό μπουκάλι

Ένα σπαστό καλαμάκι

Ένας συνδετήρας

Πλαστελίνη

Ψαλίδι

Ποτήρι με νερό

 

Εκτέλεση

 

Διπλώνουμε το σπαστό καλαμάκι και το κόβουμε έτσι ώστε τα δύο σπαστά μέρη να έχουν ίσο μήκος. Στερεώνουμε έναν συνδετήρα στα άκρα από το καλαμάκι ανοίγοντάς τον. Τοποθετούμε λίγη πλαστελίνη στον συνδετήρα, έτσι ώστε να αποκτήσει βάρος το καλαμάκι. Για να ελέγξουμε εάν ο δύτης μας επιπλέει τον ρίχνουμε σε ένα ποτήρι με νερό. Τοποθετούμε το υποβρύχιο μέσα σε ένα γεμάτο μπουκάλι με νερό. Πιέζουμε το μπουκάλι με δύναμη και βλέπουμε το δύτη μας να μετακινείται.

 

Ερμηνεία

 

Όταν πιέζουμε το μπουκάλι, μπαίνει νερό μέσα στο καλαμάκι και αυτό γίνεται βαρύ και βυθίζεται στον πάτο του μπουκαλιού. Όταν αφήνουμε ελεύθερο το μπουκάλι, ο αέρας που υπάρχει μέσα στο καλαμάκι παίρνει τον αρχικό του όγκο, εκτοπίζει το νερό και έτσι το καλαμάκι μας γίνεται πιο ελαφρύ και ανεβαίνει προς τα πάνω.

 

 

Όταν δεν ασκούμε πίεση στο μπουκάλι ο "δύτης" βρίσκεται ψηλά. Εκτέλεση του πειράματος στα πλαίσια του εργαστηρίου πειραμάτων Φυσικής & Χημείας του ΚΔΑΠ Baby Story Ευκαρπίας, Θεσσαλονίκη 2016

Καθώς ασκούμε πίεση στο μπουκάλι, μπαίνει νερό στο καλαμάκι, γίνεται πιο βαρύ και βυθίζεται στο κάτω μέρος του μπουκαλιού. Εκτέλεση του πειράματος στα πλαίσια του εργαστηρίου πειραμάτων Φυσικής & Χημείας του ΚΔΑΠ Baby Story Ευκαρπίας, Θεσσαλονίκη 2016

Εκτέλεση του πειράματος στα πλαίσια του εργαστηρίου πειραμάτων Φυσικής & Χημείας του ΚΔΑΠ Baby Story Ευκαρπίας, Θεσσαλονίκη 2016